Blog

Κουλούρι Θεσσαλονίκης το λαχταριστό!!!

Γράφει η
Η λέξη κουλούρι προέρχεται από τη βυζαντινή λέξη “κολλίκιον”, που αναφέρεται σε πολλά βυζαντινά κείμενα.Το επάγγελμα του αρτοποιού-κουλουροποιού ασκούσαν κατά κύριο λόγο Έλληνες από την Ήπειρο. Η παράδοση λέει ότι το σχήμα της κεφαλής των Ηπειρωτών προέρχεται από το βάρος της τάβλας των κουλουριών που κουβαλούσαν στο κεφάλι τους οι πωλητές. Γνωστή είναι επίσης και η ευχή της ηπειρώτισσας μάνας προς το αγόρι της, η οποία με ένα χτύπημα στο κεφάλι έλεγε: “Άντε και στην Πόλη κουλουρτζής”.
Από τα μεσάνυχτα οι τεχνίτες στους φούρνους που άναβαν με ξύλα, ετοίμαζαν το προζύμι από μαγιά ψωμιού. Πριν ξημερώσει τα κουλούρια ήταν έτοιμα και η μυρωδιά του ψημένου σησαμιού ήταν πειρασμός για κάθε περαστικό. Οι μικροπωλητές με τους ταβάδες στο κεφάλι ή με καλάθια ξεχύνονταν στους δρόμους από τα ξημερώματα και μέχρι τις 10-11 το πρωί ξεπουλούσαν. 
 
Χαρακτηριστικό είναι ένα απόσπασμα από παλιό ποίημα του Ανθολογίου της Β’ τάξης του Δημοτικού της δεκαετίας 60-70: “Κουλουρά, κυρ κουλουρά, τόση αν χάριζαν χαρά τα κουλούρια όλου του κόσμου, θάλεγα: – Δασκάλα, δώσμου όσα θες μηδενικά μυρωδάτα και γλυκά”.
 
Στην Πόλη οι κουλουρτζήδες διαλαλούσαν το εμπόρευμά τους με την ονομασία “κουλούρι Θεσσαλονίκης”. Πολύ αργότερα, την ίδια ονομασία χρησιμοποιούσαν και οι κουλουρτζήδες των Αθηνών, όταν έβγαιναν στις πλατείες με τις τάβλες στο κεφάλι. Έτσι, οι ίδιοι οι τεχνίτες, παραγωγοί και πωλητές προσδιόρισαν ιστορικά το, τόσο διαδεδομένο σήμερα στην Ελλάδα, κουλούρι Θεσσαλονίκης με το γνωστό σχήμα, το μπόλικο σησάμι και την τραγανή γεύση.
 
Το κουλούρι είναι ένα εξαιρετικό σνακ, ειδικά όταν είναι τραγανό.  Τρώγεται όπως είναι αλλά για πιο «αμαρτωλό» κολατσιό, κόψτε το στη μέση και βάλτε βούτυρο και μαρμελάδα ή μέλι ή ακόμη τυρί και ζαμπόν και κάντε το σάντουιτς.
 
Υλικά:
 
3 κούπες αλεύρι σκληρό ή κίτρινο σταρένιο
 
1 φακελάκι ξηρή μαγιά
 
4 κουταλιές – 8 κουταλιές ζάχαρη
 
½ κουταλάκι αλάτι
 
1 κούπα νερό (250ml)
 
Προαιρετικά, 2  κουταλιές σούπας  ελαιόλαδο
 
Περίπου μια κούπα αναποφλοίωτο σουσάμι, πλυμένο και στεγνωμένο
 
2-3 κουταλιές  πετιμέζι (ή μέλι, ή ζάχαρη κατά προτίμηση καστανή)
 
Εκτέλεση:
 
  • Σε ένα μπολ ανακατεύουμε τα 4 πρώτα υλικά και προσθέτουμε το νερό και το ελαιόλαδο (αν βάλουμε). Ζυμώνουμε καλά να ενσωματωθούν τα υλικά και να έχουμε ένα μάλλον σφικτό ζυμάρι.
  • Σκεπάζουμε με μεμβράνη και αφήνουμε τη ζύμη σε μέρος χωρίς ρεύματα να ανεβεί (ανάλογα τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος , θα χρειαστεί από 1 ως 2 ώρες) . Όταν είναι έτοιμη η ζύμη, διαλύουμε το πετιμέζι σε 1 κούπα νερό και βάζουμε το σουσάμι σε μια ανοικτή πιατέλα. 
  • Ξαναζυμώνουμε λίγο τη ζύμη και την πλάθουμε σαν μακρόστενο φραντζολάκι. Το χωρίζουμε σε 8 ως 10 μέρη.  Παίρνουμε ένα ένα κομμάτι και πλάθουμε ένα μακρύ κορδόνι (όσο 2 φορές περίπου το άνοιγμα της παλάμης μας, δεν πιάνουμε δα και μεζούρα…) .
  • Όπως είναι (ή κλειστό) το βουτάμε στο διάλυμα του πετιμεζιού και το βάζουμε στο σουσάμι και από τις δυο του πλευρές.
  • Μπορούμε να κάνουμε ακόμη μακρύτερο και λεπτότερο το κορδόνι, να το στρίψουμε σε κοτσιδάκι και να κάνουμε στριφτό το κουλούρι μας. Αφήνουμε κανένα τέταρτο να φουσκώσουν ελαφρά, ανάβουμε το φούρνο στους 220 βαθμούς και όταν φτάσει σ’ αυτή τη θερμοκρασία τα ψήνουμε στη μεσαία σχάρα για 20 λεπτά περίπου ή μέχρι να ροδίσουν.
 
Το καλάθι είναι άδειο