Blog

Πόσο αλλάζουμε με την πάροδο του χρόνου;Τι λένε οι μελέτες;

Γράφει η
Γιατί δρούμε με τον τρόπο που το κάνουμε; Πολλοί από εμάς κλίνουμε να εξηγήσουμε διαισθητικά την ανθρώπινη συμπεριφορά μέσα από τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας: συγκεκριμένα μοτίβα σκέψης, συναισθήματος και συμπεριφοράς που τείνουν να είναι σταθερά διαχρονικά και συνεπή στις ανάλογες καταστάσεις.
Αυτή η διαίσθηση είναι ένα θέμα έντονης επιστημονικής συζήτησης από τη δεκαετία του 1960, με ορισμένους ψυχολόγους να υποστηρίζουν ότι οι καταστάσεις –όχι τα χαρακτηριστικά - είναι οι πιο σημαντικές αιτίες που προκαλούν τη συμπεριφορά. Μερικοί έχουν ακόμη υποστηρίξει ότι τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας είναι επινοήματα της φαντασίας μας, που δεν υπάρχουν καθόλου.
Όμως τις δύο τελευταίες δύο δεκαετίες, ένα μεγάλο και αυξανόμενο, μέχρι σήμερα, σώμα της έρευνας, έχει διαπιστώσει ότι τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, είναι πραγματικά και ότι το πώς περιγράφουν οι άνθρωποι την προσωπικότητα ενός άλλου ατόμου, προβλέπουν με ακρίβεια την πραγματική συμπεριφορά του.
H προσωπικότηττα απαντάται σε όλες τις γλώσσες του κόσμου, όμως οι περισσότερες από αυτές μπορούν να κατηγοριοποιηθούν με βάση το μοντέλο των Πέντε Παραγόντων το οποίο περιλαμβάνει τις εξής διαστάσεις:
 
1. εξωστρέφεια (που χαρακτηρίζεται από επίθετα όπως εξωστρεφής, διεκδικητικός και ενεργητικός σε αντίθεση με ήσυχος και επιφυλακτικός)
 
2. ευσυνειδησία (συμπονετικός, έχοντας σεβασμό και εμπιστοσύνη σε αντίθεση με αδιάφορος και διαλεκτικός)
 
3. προσήνεια (ήρεμος, εργατικός και υπεύθυνος σε αντίθεση με χαρακτηριστικά όπως αποδιοργανωμένος και επιρρεπής σε περισπασμούς)
 
4. συναισθηματική αστάθεια (επιρρεπής προς την ανησυχία, τη θλίψη και εναλλαγές της διάθεσης σε αντίθεση με κάποιον ήρεμο και συναισθηματικά ελαστικό)
 
5. ευρύτητα πνεύματος (πνευματικά περίεργος, καλλιτεχνικός και ευφάνταστος σε αντίθεση με αδιάφορο προς την τέχνη, την ομορφιά και τις αφηρημένες ιδέες)
 
Και ενώ τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας παραμένουν σχετικά σταθερά με την πάροδο του χρόνου, μπορούν και αλλάζουν συχνά και σταδιακά σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Επίσης, αυτές οι αλλαγές είναι συνήθως προς το καλύτερο. 
 
Πολλές μελέτες, δείχνουν ότι καθώς μεγαλώνουμε, γινόμαστε πιο ευχάριστοι, ευσυνείδητοι και συναισθηματικά ανθεκτικοί. Όμως οι αλλαγές αυτές, εκτυλίσσονται ανά πολλά χρόνια ή δεκαετίες, αντί σε ένα διάστημα ημερών ή εβδομάδων. Οι ξαφνικές, δραματικές αλλαγές στην προσωπικότητα είναι σπάνιες.
 
Μια έρευνα τονίζει τη σημασία των κοινωνικών ρόλων. Όταν έχουμε επενδύσει σε ένα ρόλο που απαιτεί συγκεκριμένη συμπεριφορά, όπως μια δουλειά που απαιτεί από εμάς να εργαζόμαστε σκληρά και υπεύθυνα, παρατηρήθηκε ότι στη συνέχεια και με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι συμπεριφορές τείνουν να ενσωματωθούν στην προσωπικότητά μας.
 
Μια ακόμη μελέτη του 2015, δείχνει ότι ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να είναι ακόμη και σε θέση να αλλάξουν σκόπιμα τη δική τους προσωπικότητα μέσα από διαρκή προσωπική προσπάθεια και προσεκτική αυτο-ρύθμιση.
 
Τέλος μελέτες δείχνουν ότι, οι θετικές αλλαγές στην προσωπικότητα επιταχύνονται όταν οι άνθρωποι ζούν μια ουσιαστική και ικανοποιητική ζωή.
 

Δείτε επίσης

Το καλάθι είναι άδειο